Loading Circle

Pokazowy wypał węgla

Udało nam się zorganizować wyjątkowe miejsce, które tworzą nie tylko oryginalne eksponaty ale i wyjątkowi ludzie. „Na Wypale” to coś więcej niż muzeum, to w pełni działający pokazowy wypał na którym na własne oczy można zobaczyć cały proces produkcji węgla drzewnego. Oprócz eksponatów nasi goście poznają również historie miejsc takich jak to, historie ludzi którzy wybierają ten specyficzny i trudny sposób życia, nie zabraknie także ciekawostek i anegdot o których chętnie opowiedzą nasi przewodnicy i smolarze.

Ekomuzeum1
Ekomuzeum2
Ekomuzeum

Pokazowy wypał węgla

Naszą misją było stworzenie miejsca autentycznego, dlatego wszystkie nasze eksponaty są w pełni funkcjonalne. Na wypale pracuje smolarz z 40-letnim doświadczeniem, a wraz z nim jego uczeń, który choć dopiero zaczyna swoją przygodę wśród retort, Na Wypale odnalazł się znakomicie. Kolejny już sezon razem wypalają węgiel w trzech retortach, które tworzą pokazowy wypał węgla. Naszą niewątpliwą dumą jest Star 66 – popularnie zwany „pszczołą” samochód produkowany w latach 1952-1965 r. Choć ten archaiczny już pojazd liczy sobie ponad 60 lat, wciąż jeździ, a na wypale służy nie tylko jako eksponat. Przy odrobinie szczęścia można zobaczyć jak pracownicy przewożą nim drewno. Stale pracujemy nad rozwojem tego miejsca i rozbudową ekspozycji. Na terenie Ekomuzeum organizujemy imprezy i wydarzenia kulturalne promując tym samym to wyjątkowe miejsce.

Na Wypale

Od czasu utworzenia, pokazowy wypał węgla stał się naszym „oczkiem w głowie”, nasze działania stale ukierunkowane są na rozwój tego miejsca. Atrakcje w Bieszczadach stanowią całkiem długą listę, cieszymy się że od niedawna jest na niej Ekomuzeum Węgla Drzewnego. Stale pracujemy nad jego rozbudową wdrażając kolejne pomysły, które poprawią komfort odwiedzających i uatrakcyjnią to miejsce, wszystko jednak w zgodzie z otaczającą przyrodą i z zachowaniem ducha odległych bieszczadzkich baz wypałowych. Chcemy by mimo rosnącej popularności pokazowy wypał węgla w Radoszycach, nie zatracił swojego surowego charakteru, by móc pokazać wam prawdziwie dziki charakter bieszczadzkiej legendy.

Ekomuzeum-Nawypale

Smolarze

Zbigniew Balcerzak

Zbyszek Balcerzak

Na terenie ekomuzeum pracuje kilka osób - w tym smolarz bez którego wypał węgla funkcjonować nie może. W tej roli Zbyszek, który jest z nami od samego początku, a jego wiedza w temacie wypalania węgla jest nieoceniona. Nic dziwnego, w tym zawodzie pracuje już bowiem ponad 40 lat. Jego przygoda z retortami rozpoczęła się w 1983 r. kiedy to rozpoczął pracę w bazie „Las” w Uhercach a stamtąd został skierowany do bazy wypałowej w Mikowie w gminie Komańcza. Początki nie były łatwe, to ciężka, fizyczna praca która wymagała przerzucania nawet 30 metrów drzewa dziennie. Nie zniechęciło to jednak Zbyszka, który wkrótce nabrał niebywałej wprawy. Od tamtego czasu wielokrotnie zmieniał miejsce pracy – wypalał w Skorodnem, Biezmiechowej, Teleśnicy, Serednim Małym, pod Otrytem na Wańka Dziale, w Smereku, na Szczerbanówce, w obecnym Magurskim Parku Narodowym w Beskidzie Niskim a nawet pod Przemyślem. Ostatecznie trafił do Polany gdzie znalazł swoje miejsce na ziemi i został tam na dłużej. Historia zatoczyła jednak koło i wiosną 2023 znów trafił do Gminy Komańcza gdzie w sezonie od maja do października mieszka „Na Wypale” a jego rytm życia ponownie wyznaczają retorty – załadunek, oblepianie ich gliną, kontrola procesu spalania, studzenie i workowanie węgla.